Fel rhan o baratoi fy sesiynau hyfforddiant cyfryngau, dwi wedi astudio llawer iawn o gyfweliadau. Mae un peth yn glir: mae paratoi’n hanfodol. Yn y cyfweliadau gorau, mae’n amlwg iawn bod yr atebwr wedi cynllunio’n dda. Dyma rhai o’r pethau sylfaenol i’w hystyried…
1. Beth mae’r gohebydd eisiau?
Mae’n bwysig deall pwrpas y cyfweliad o safbwynt y cynhyrchydd neu ohebydd. Peidiwch â chymryd unrhyw beth yn ganiataol!
Beth ydy natur y rhaglen a’r stori? Sut bydd y cyfweliad yn cael ei ddefnyddio? Oes cyfranwyr eraill, ac os felly beth maen nhw’n mynd i ddweud am y pwnc?
Pa fath o gwestiynau byddan nhw’n gofyn? Oes gen i atebion i’r cwestiynau tebygol (Mae dogfen Q&A yn dda am hyn)?
Does dim lle i amlinellu popeth fan hyn, ond gwnewch yn siwr bod gennych chi ddarlun clir o’r cyd-destun.
2. Pam ydw i’n gwneud y cyfweliad?
Mae hyn yn swnio’n amlwg, ond wrth archwilio cyfweliadau, rydw i wedi gweld enghreifftiau lle nad ydy hi’n amlwg iawn pam mae’r atebwr yn cymryd rhan.
Er enghraifft, ydych chi’n gwneud hyn er mwyn galw ar y cyhoedd i wneud rhywbeth, neu ofyn i Lywodraeth Cymru newid ei pholisi?
Os dych chi’n glir am hyn, mae ‘na fwy o siawns y bydd y cyfweliad yn effeithiol ac yn creu argraff dda. Os dych chi ddim yn glir, mae’n rhaid gofyn y cwestiwn: ddylwn i wneud y cyfweliad o gwbl?
3. Beth ydy’r risgiau?
Mae risgiau ym mhob cyfweliad, ac weithiau risgiau trwy beidio gwneud cyfweliad hefyd. Eto, does dim lle yma i restri pob un. Y peth pwysig ydy treulio ychydig o amser i feddwl am y risgiau, defnyddio nhw i benderfynu os (a sut) dych chi’n fodlon chymryd rhan, ac ystyried os/sut mae ‘na modd eu rheoli.
Rhai enghreifftiau amlwg: ydych chi’n barod am gwestiynau caled? Oes digon o wybodaeth/negeseuon gyda chi i’w rhannu er mwyn llenwi’r sgwrs? Oes digon o amser i baratoi’n effeithiol a chyrraedd y stiwdio/lleoliad?
4. Beth ydw i eisiau dweud?
Peidiwch â dibynnu ar ateb cwestiynau’r gohebydd.
Mewn cyfweliad effeithiol, byddwch chi’n rannu eich prif negeseuon chi, felly beth fydd y negeseuon hynny?
Byddwch chi angen tystiolaeth/enghreifftiau i gefnogi’r negeseuon yma hefyd. A sicrhewch fod digon gennych chi i’w ddweud (yn dibynnu ar hyd y cyfweliad).
5. Sut allai edrych a swnio’n dda?
Mae’r ffordd mae rhywun yn edrych a swnio yn hollbwysig. Gallai’r cyfweliad gael ei sbwylio gan blant yn rhedeg tu ôl i chi, eich ffôn chi’n canu neu’r gwynt yn chwythu eich gwallt neu dei dros y lle i gyd.
Ar y llaw arall, mae gwisgo’n dda, paratoi cefndir addas, a sicrhau bod dim byd yn mynd i amharu ar eich cyfweliad chi yn cyfrannu at greu argraff bositif ar y gynulleidfa.
Hyfforddiant cyfryngau
Eisiau mwy o gefnogaeth i’ch hun neu i’ch tîm? Rwy’n cynnig sesiynau hyfforddiant cyfryngau i elusennau a sefydliadau nid-er-elw yng Nghaerdydd a dros Gymru. Cysylltwch â fi am fanylion pellach.